Müdür Alibey´in Önsözü

Mitolojide ıda, Türk'lere geçtikten sonra ise, Kazdağları adını alan dağların bir bölümü mitolojiyle Sarıkız efsanelerini kapsayan yöredir.
Mitolojide Troya Kralı'nın oğlu Paris'in çobanlık yaptığı, Afrodit'i aşk ve güzellik tanrıçası seçtiği, Isparta Kralı'nın karısı Helena'yı kaçırması üzerine çıkan Troya savaşlarının yönetildiği, Troya'nın yıkılmasıyla Paris'in öldürüldüğü, Anadolu'lu şair Homeros'un (1) ılyada ve Odysseia kitaplarını yazdığı dağ olarak bilinir.
1071 yılında Bizans'lılara karşı kazanılan. Büyük Malazgirt zaferiyle Anadolu'nun kapıları Türk'lere açılınca Selçuklu uç komutanı Çaka Bey komutasında Bizans saldırılarını püstürtmek için savaşcı Türkmen boyları, Anadolu'yu Türk'leştirmek için de Yörük boyları dalga dalga Anadolu'ya girmeye başladılar. Edremit'e kadar gelindiğinde ıda dağı hıristiyan keşişlerle dolu bulunuyordu. Yapılan savaşı yine Türk'ler kazanınca etrafa yerleşen Türk'ler dağı çoban yaylası olarak kullanmaya başladılar. ışte bu dönem içinde bir Sarıkız (3) Efsanesi ortaya çıktı. Zaman zaman ortaya çıkan bazı olayların efsaneleşmesiyle de efsaneler ıda dağına yayıldı.
Bazı araştırmacı ve yazar aydınlarımız ıda ya da Kazdağı'ndan söz edildiğinde Sarıkız efsanesini bir yana bırakarak büyük bir coşku ile Zeus, Herkül, Afrodit, Paris, Hera, Athena ve Helena'dan bahseder ya da yazar çizerler. Hatta bazıları daha da ileriye giderek Sarıkız efsanesini Yunan mitolojisinin üzerine islâmi bir cilâ sürülerek kopye edildiğini savunmaya çalışırlar. Masum ve temiz aşkların temsilcisi olan Sarıkız'ın Selmani Farisi'nin (4) eşi, Hz. Ali'nin aşığı - eşi ya da kızı olduğuna inananlar da vardır. Sarıkız efsanesi inançlara göre bugün yalnız batıda değil Türkiye'de, Arabistan'da hatta ıran'da bile anlatılmaktadır.Herşeye rağmen Sarıkız efsanesini milli ve manevi
değerleriyle birleştirerek yaşatan Türk toplumunun bu inancını ortadan kaldırma olanağının olmadığını görmekteyiz. Özüne bağlı kalarak çok değişik anlatılan Sarıkız efsanesine karşın bir de Tahtacı Türkmen'lerinin (5) inancına göre anlatılanı vaidır. Ben Sarıkız'la ilgili yüzyıllar öncesine dayanan birikimlerime 60 yıliık izlenimlerimi de katarak bu kitapcığı hazırladım. Dağdaki efsanelerin tümüne ve yöresine "Cılbak" denir. Sarıkız'ın babasına Çıplak (fakir) Baba denmesinden kaynaklandığı anlaşılmaktadır.
  • Buna göre:
  • Cılbağa gitmek: Efsane yörelerini ziyarete ya da hayır ve adak yapmaya gitmektir.
  • Cılbakçı: Cılbak yolcusu.
  • Cılbak arabası: Cılbakçıları taşıyan araç.
  • Cılbakçılık: Bir inanç, sevgi ve mutluluk tutkusudur.
  • Yöre dışında bulunanların büyük bir olasılıkla tatillerini 15 Ağustos - 15 Eylül tarihleri arasında kullanmaları bu tutkudan başka bir şey değildir.
Bu kitapçık sizlere cılbakta adım adım Sarıkız efsanesi için rehberlik edecektir. Gezi esnasında herhangi bir noksan, hata ve eleştirinin ortaya çıkması halinde bunları hoşgörü ile karşılayacağımızı belirtmekte yarar görüyoruz.
Gezinizi sağlık ve mutluluk içinde yapmanıza dostça katkıda bulunabilirsek ne mutlu bize...